AC gewricht uit de kom
(acromioclaviculaire luxatie)

AC luxatie in het kort

  • Het AC gewricht zit tussen het ‘schouderdak’-bot en het sleutelbeen.
  • Symptomen kunnen pijn boven op de schouder zijn en een verminderde beweeglijkheid van de bovenarm.
  • Een AC luxatie ontstaat altijd door een val of klap direct op de schouder.
  • De diagnose wordt gesteld door goed naar de patiënt te luisteren en lichamelijk onderzoek.
  • Afhankelijk van de graad van het letsel kan er worden gekozen voor een niet-operatieve of operatieve behandeling.
Wat is een AC luxatie

Het AC gewricht is de verbinding tussen het ‘schouderdak’-bot en het sleutelbeen. AC is de afkorting voor acromioclaviculaire. Het is een heel ander gewricht dan het grote kop-kom-gewricht van de schouder. Luxatie betekent dat er sprake is van ontwrichting. Bij AC luxatie komt het sleutelbeen hoger te staan dan het schouderdak. Bij lichte letsels staat het sleutelbeen nog (deels) in de kom. Bij ernstigere letsels komt het sleutelbeen volledig boven het schouderdak-bot te staan. Het sleutelbeen is vervolgens niet meer handmatig ‘in de kom’ te zetten.

Wat zijn de symptomen?
  • Pijn boven op de schouder (in de weken na het ontstaan van de AC luxatie). De pijn verdwijnt meestal binnen enkele weken.
  • Een verminderde bewegelijkheid van de bovenarm wegens de pijn.
  • Een voelbaar en zichtbaar te hoge stand van het uiteinde van het sleutelbeen. Deze hoogstand verbetert niet met de tijd.
  • Klikkend gevoel bovenop de schouder tijdens bovenhandse bewegingen.
Waardoor ontstaat een AC luxatie?

Normaal gesproken wordt het sleutelbeen continu op zijn plaats gehouden door banden tussen sleutelbeen en schouderblad. De banden voorkomen dat het sleutelbeen omhoog (richting het hoofd) komt te staan. Een AC luxatie ontstaat altijd door een val of klap direct op de schouder, meestal tijdens een val. De bindweefselbanden tussen het schouderblad en het sleutelbeen scheuren dan, waardoor het sleutelbeen omhoog gaat staan. Hoe meer banden afscheuren, hoe hoger het sleutelbeen komt te staan.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose AC luxatie wordt gesteld door de luisteren naar de patiënt: hoe is het letsel ontstaan en wat zijn de klachten (zie ‘wat zijn de symptomen’)?
 

Bij het lichamelijk onderzoek zien we in meer of mindere mate een hoogstand van het sleutelbeen boven op de schouder en, indien er pijnklachten zijn, een verminderd vermogen tot heffen. Als het letsel kort geleden is ontstaan, is het AC gewricht pijnlijk wanneer er op wordt gedrukt. Met een röntgenfoto zien we in hoeverre het sleutelbeen hoger is komen te staan dan het schouderdak-bot. Deze mate van verschuiving van het sleutelbeen wordt ingedeeld volgens de indeling van Tossy (graad 1 tot 3) en van Rockwood (graad 1 tot 6). Deze indelingen lijken op elkaar. Bij graad 1- en 2-letsels zijn de gewrichtsbanden alleen gekneusd of deels ingescheurd; er is geen duidelijke hoogstand van het sleutelbeen en de kans op restklachten in de toekomst is uitermate klein. Bij graad 3 AC luxaties staat het sleutelbeen daadwerkelijk hoger dan het schouderdak. Bij graad 4 tot 6 AC luxaties is er een nog grotere verplaatsing van het sleutelbeen. Hoe ernstiger de verplaatsing van het sleutelbeen, hoe meer bindweefselbanden er gescheurd zijn.

Behandeling van een AC luxatie

Milde letsels (graad 1 en 2 AC luxaties) worden behandeld met pijnstillers en een sling (een soort mitella) gedurende enkele dagen tot weken. De schouder mag ook buiten de sling volledig worden bewogen als de pijn dat toelaat: u kunt er niets mee beschadigen. Na enkele dagen verbetert de pijn en kunt u beter bewegen. Een gespecialiseerde fysiotherapeut begeleidt u in een oefenprogramma waarbij de nadruk ligt op behoud van beweeglijkheid van de schouder.

Operatie bij ernstige letsels

Bij ernstige letsels (graad 4 tot 6 AC luxaties) wordt vaak gekozen voor een operatie. Het doel van de operatie is om het sleutelbeen weer op hetzelfde niveau te krijgen als het schouderdak: het sleutelbeen komt weer ‘in de kom’. Hierdoor voorkomen we een hinderlijke hoogstand van het sleutelbeen in de toekomst. De operatie gebeurt via een snee (incisie) bovenop de schouder. Tevens wordt met een kleine incisie net onder de knie een van de hamstringpezen weggehaald; u houdt hier geen klachten aan over in de toekomst. We boren vervolgens twee gaatjes in uw sleutelbeen. Door één gaatje voeren we een stevige hechting en door één gaatje voeren we de hamstringpees. De hechting en de pees worden vervolgens onder een botuitsteeksel onder het sleutelbeen gespannen, waardoor het sleutelbeen weer omlaag wordt getrokken en daar ook blijft. Na de operatie mag u zes weken de schouder niet heffen boven uw macht. Deze operatie hoeft niet acuut te gebeuren, maar over het algemeen geldt dat een operatie binnen enkele weken na het ontstaan van het letsel de voorkeur heeft. In dat tijdsbestek is het sleutelbeen namelijk gemakkelijker weer terug in de kom te krijgen tijdens de operatie. De operatie is echter ook in een later stadium goed mogelijk.
 

Advies bij matig-ernstige letsels

Bij matig-ernstige letsels (graad 3 AC luxaties) kan er zowel voor een behandeling zonder operatie (pijnstillers, sling en eventueel fysiotherapie) als met operatie worden gekozen. Dit komt omdat lang niet iedereen met dit type AC luxatie op lange termijn last houdt als het letsel zonder operatie zou worden behandeld. Welke behandeling wordt geadviseerd, hangt af van meerdere factoren, zoals hoe actief u bent en of we verwachten dat u in de toekomst last gaat krijgen van een te hoog staand sleutelbeen.

Wat kan Medische Kliniek Velsen voor u betekenen?

Met ervaren en deskundige specialisten bekijken wij uw probleem nader en bepalen we of een operatieve behandeling zinvol is. Mogelijk zijn er ook andere oplossingen. Indien er een operatie mogelijk is, kan die op zeer korte termijn plaatsvinden. De behandeling wordt uitgevoerd in een gloednieuwe, hypermoderne omgeving die voldoet aan alle eisen.

  • Korte wachtlijsten
  • Uit de basisverzekering vergoed
  • Meerdere disciplines onder één dak
  • Persoonlijk contact met één medisch specialist

Vragen?

Neem gerust contact met ons op. Wij staan u graag persoonlijk te woord om toe te lichten wat onze kliniek voor u kan betekenen.